|
DÜZGÜNEŞ, O. ; SCWEİTZER, L. ; AKIN, U. ; ÜLKER, M. ; SARI, S. ; KARAZEYBEK, M. ; BAYSAL, B. ; HASÇELİK, L. ; Kahverengi Yumurtacı Auto-sex Hibrit Anaçlarının Geliştirilmesi, Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1983. Dünya Tavukçuluğundaki gelişmelere paralel olarak başlatılmış bir çalışmadır. Amaç; hibritlerinde autosekse imkan veren yeni ebeveyn hatlarının geliştirilmesidir. Bu amaçla baba hatlarında kahverengi (Gold), ana hatlarında ise gümişi beyaz (Silver) genleri yapılan genetik çalışmalarla yerleştirilmiştir. Çalışmanın 3. yılında renge göre cinsiyet ayırımı gerçekleştirilmiş ve tavukçuluğumuzun hizmetine sunulmuştur. Daha sonraki yıllarda hatların performanslarının iyileştirilmesi için seleksiyon sürdürülmüş ve olumlu sonuçlar alınmıştır. Elde edilen ebeveyn ve hibrit düzeyindeki materyaller özel ve kamu kuruluşlarına dağıtılmıştır.

SARI, S. ; KARAZEYBEK, M. ; YETİŞİR, R. ; ATİK, Z. ; Beyaz Yumurta Verim Yönlü Günlük Hibrit Civcivlerde Kanat Tüylenmesine Göre Cinsiyet Ayırımı Olanaklarının Araştırılması; Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü 1983. Yumurta tavuğu yetiştiriciliğinde, yetiştiricinin ihtiyaç duyduğu dişi civciv seçimi önemli bir sorundur. Cinsiyet ayırımının kloaktan yapılması hayvan açısından stresli olmasının yanında, Yetişmiş seksör bulma güçlüğünü de getirmektedir. Bu durum araştırmacıları cinsiyete bağlı gen etkilerinden yararlanarak cinsiyet ayırımını gerçekleştirmeye zorlamıştır. unun sonucu olarak Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsünde kanat tüylenme hızına göre cinsiyet ayırımına olanak sağlayan L ve G2 seviyesinde iki baba (1,02),iki ana (Tl;T2) hattı geliştirilmiştir. Baba hatlarında hızlı, anne hatlarında yavaş tüylenme genleri toplanmıştır. Bu çalışmalar sürerken hibrit döller elde edilip, bunların yumurta verimi ve ağırlığı ortalamaları da değerlendirilmiştir. Birinci ve ikinci jenerasyon melezlerin yumurta verimi ve ağırlık ortalamaları sırasıyla 182,6 179,9 adet 60,7 ve 63,1 gr.ı bulunmuştur.

KADIOĞLU, B. ; SOYSAL, M. ; Yumurta Verim Yönünde Dış kaynaklı Ticari Hibritlerle Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsünde Geliştirilen Yerli Ticari Hibritlerin Kamu ve Özel Sektör koşullarında Çeşitli Verimler Bakımından Karşılaştırılması, Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1984. Bu proje Ülkemizde geliştirilen yerli Hibritlerle yabancı hibritlerin, genotip çevre ilişkisi göz önüne alınarak farklı işletmelerde denenmesi amacı ile yürütülmüştür. Proje değerlendirildiğinde yerli hibritlerin yaşama gücü olacak yabancı hibritlerden daha iyi sonuç verdiği, yumurta verimi ağırlığı bakımından kahverenkli genotiplerde yabancı hibritlerin daha iyi sonuç vermesine karşın bazı yerli hibritler yakın değerler göstermişlerdir. Beyaz renkli genotiplerde yerli hibritler yabancı hibritlere yakındır. Bunun yanında yabancı hibritler kataloglarında verilen sonuçlara ulaşamamışlardır.

KADIOĞLU, B. ; Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsünde Yetiştirilen Beyaz Yumurta Verim Yönlü Hibrit Ebeveyn Soylarının Çeşitli Verimlerinin Varyasyon Bakımından Karşılaştırılması. Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1985. Kendi hibrit ebeveynlerimizi elde etmek için yapılan çalışmalar sonucunda 3 baba ile 4 ana Beyaz Yumurta Verim yönlü hibrit ebeveyn soyu geliştirilmiştir": Yapılan bu çalışma ile 43. haftalık yaşa kadar olan çeşitli verim özellikleri tespit edilmiştir. Ebeveyn genotiplerine ait elde edilen değerlerin tümü dikkate alınarak yapılan diskriminant analizi sonucunda AA genotipi yumurta ağırlığı ve canlı ağırlık bakımından diğer genotiplerden önemli derecede farklılık göstermiştir. Diğer genotipler arasında çeşitli verimler bakımından önemli bir fark tespit edilmiştir. BB (baba soyu) AA (ana soyu) ayrı ayrı elde tutulmuşlar diğer genotipler birbirleriyle karıştırılmışlardır.

BİLİCİ, H. ; Değişik Orijinli Leghorn ve New-Hampshire Kültür Irklarından Elde Edilen Kombinasyonların Çeşitli Verim Performansları Bakımından Karşılaştırılması, Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1985. Araştırmanın amacı uzun yıllar kapalı ve farklı sürüler halinde yetiştirilen Leghorn ve New-Hampshire kültür ırkı tavuklarının karşılıklı melezlemelerinin yapılarak çeşitli verim performanslarının karşılaştırılması ve bunların farklı gruplar halinde elde tutulup tutulmaması gerektiğine karar vermektir. Araştırmada değişik orijinli 3 Leghorn soyu ile 2 New-Hamps hire kullanılmıştır. Bunlar kendi içlerinde melezlenmişdir. Üzerinde durulan karakterler (çıkış gücü, yaşama gücü, cinsi olgunluk ağırlığı, yumurta verimi ve ağırlığı) bakımından Leghorn melezleri ile ebeveynleri arasında önemli bir farklılık görülmemiştir. New-Hampshire'lerde melezler yumurta verimi bakımından üstün olup bir heterosis görülmüştür. Bu sonuç üzerine New-Hampshire'lerde bu denemenin bir yıl daha tekrarlanmasında fayda görülmüştür.

YETİŞİR, R. ; Günlük Hibrit Civcivlerde Kanat Tüylenmesine Göre Cinsiyet Ayırımı Gerçekleştirilen Beyaz Yumurta Verim Yönlü Ebeveyn Soylarının Islahı Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1986. Bu proje Beyaz Yumurta verimli hibrit ebeveyn soyu olan 02 ve T2 hatlarını yumurta verimi, ağırlığı, damızlık yumurta oranını artırmayı amaçlayan bir ıslah çalışmasıdır. Bunda 02 Soyunun T2 soyu ile kombinasyon kabiliyeti geliştirilmeye çalışırken, T2 soyunda hat içi seleksiyonla özellikler iyileştirilmeye çalışılmıştır. 02 soyunun saf üretiminde ise iyi kombinasyon veren horozlar akrabaları ile çiftleştirilmiştir. Çalışmanın sonunda bilhassa yumurta veriminde 5.144 adet yumurtalık tahmini genetik ilerleme sağlanmıştır.

YÜCEER, F. ; AKIN, M.Y. ; BÜYÜKBEBECİ, İ. ; Yumurta Verim Yönünde Dış Kaynaklı Ticari Hibritlerle Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsünde Geliştirilen Yerli Ticari Hibritlerin Kamu Sektörü Koşullarına Çeşitli Verimler Bakımından Karşılaştırılması Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1986. Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü geliştir iği ebeveyn hatlarının hibritlerini dış kaynaklı hibritlerle mukayese ederek kendi hatlarının durumlarını belirlemek için; bu R.S.T. çalışmalarını sürdürmektedir. Bu çalışmada 2 si kahverengi 2 si beyaz yumurtacı olmak üzere 4 adet dış kaynaklı, 3 kahverengi 2 si beyaz yumurtacı olmak üzere 5 adet yerli ticari hibritler çeşitli verimler bakımından karşılaştırılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre yumurta verimi ve yumurta ağırlığı bakımından dış kaynaklı kahverengilerin daha üstün sonuç verdiği diğer genotipler arasında büyük farklar görülmediği tespit edilmiştir.

KADIOĞLU, B. ; Beyaz Yumurta Verim Yönlü Akraba hatlarının Geliştirilmesi ve Bunlar Arası Melez Performanslarına Göre Seleksiyon İmkanlarının Araştırılması Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1987. Uzun yıllar kapalı sürüler halinde yetiştirilen Beyaz Yumurtacı AA, CC,EE ve 40 kodlu baba soyları ile BB,DD,FF ve KK kodlu AA soyları ayrı ayrı olmak üzere iki horozlu gruplar halinde akrabalı yetiştirilmeye tabi tutulmuş üç yıl sonra akrabalı yetiştirme katsayısı % 26,68 seviye ine ulaşmıştır. Daha sonra hibrit kombinasyonları meydana getirilmiştir. Bunlar aynı çıkışlı ebeveyn ve kontrol olarak kullanılan bir saf Leghorn sürüsü ile mukayese edilmiştir. Çeşitli verim performansları bakımından heterosis düzeyleri genel ve özel kombinasyon kabiliyetleri genotipik değerleri tespit edilmiştir. Genelde hibritler çeşitli özellikler bakımından ebeveynlerine göre üstünlük göstermişlerdir. EE baba soyu FF ana soyu genotipleri diğerlerine göre üstün performans, gösterdikleri için tercih edilmişlerdir.

YÜCEER, F. ; AKIN, Y. ; BÜYÜKBEBECİ, İ. ; Yumurta Verim Yönünde Dış Kaynaklı Ebeveynlerle Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsünde Geliştirilen Yerli Hibrit Ebeveynlerin Çeşitli Verimler Bakımından Karşılaştırılması Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1987. Bu çalışmada yerli hibrit ebeveynleriyle dış kaynaklı ebeveynleri karşılaştırmak amacıyla uygulamaya alınmıştır. Araştırmada kahverengi yumurtacı yönde 1 dış kaynaklı 5 yerli, beyaz yumurtacı yönünde ise 1 dış kaynaklı 1 yerli olmak üzere toplam 8 ebeveyn kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, dış kaynaklı ebeveynler üstünlük göstermiştir.

BOĞA, A.G. ; Kuluçkalık Yumurta Oranı Yüksek Bir Ana Hattı Geliştirilmesi. Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1989. Bu çalışmada, günlük civcivlerde vücut tüy rengine göre cinsiyet ayırımına olanak sağlayan kahverengi yumurtacı hibrit ebeveynlerinin birinde yumurta ağırlığına göre seleksiyon çalışması yapılmıştı . Yıllara göre genetik ilerleme ve seleksiyon üstünlükleri hesap edilmiştir. Üç generasyon süren bu araştırmanın sonucunda sırasıyla genetik ilerleme (AG) 0.51, - 0.59 475, seleksiyon üstünlükleri (1) 4.59, 2.55, 1.79 olarak bulunmuştur. Beklenen ilerleme sağlanamamıştır, fakat buna etken olan etmenler tespit edilememiştir.

DÜZGÜNEŞ, O. ; UYSAL, A. ; ATİK, Z. ; Dış Kaynaklı ve Yerli (Beyaz ve kahverengi yumurtacı) Hibritlerin iki çeşit Rasyonu İki Çeşit Rasyona Karşı Reaksiyonları, Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1988. Bu araştırmada Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsünde geliştirilen beş kahverenkli iki beyaz yumurtacı hibritlerle; yabancı kaynaklı bir kahverenkli bir beyaz yumurtacı hibritlerin iki çeşit yem rasyonuna karşı çeşitli verim özellikleri bakımından reaksiyonlarını mukayese etmek amacı ile yürütülmüştür. Rasyonlardan biri yabancı kaynaklıların prospektüslerinde tavsiye edilen besin maddelerini aynı miktarlarda kapsayacak şekilde özel olarak hazırlanmış, ikincisi ise Yem Sanayii Ankara Fabrikasında yapıla gelen yemlerdir. Beyaz ve kahverenkliler kendi aralarında karşılaştırılmışlardır. Sonuç olarak kahverenkli yumurtacılarda cinsi olgunluk yaşı ve yumurta verimi bakımlarından genotipler arası farkların yemden yeme değiştiği tespit edilmiş, yemler ve genotipler arası farkların bazı özelliklerde önemli sonuç olarak, mevcut şartlarda ithal genotipler çok büyük farklılık yaratmadığından yerli genotipleri kullanmak daha yararlı olacaktır.

AKIN, U. ; Kahverengi Yumurtacı Ebeveynlerde Kanat Tüylenmesine Göre Cinsiyet Ayırımı Olanaklarının Araştırılması, ANKARA 1990. Bu çalışmada hibrit döllerinde renge göre autosex veren kahverengi ebeveyn hatları kullanılarak bu bu hatlarda iki baba ve iki ana hattı kendi içlerinde hızlı ve yavaş tüylenen şekilde geliştirerek ebeveyn düzeyinde cinsiyet ayrımı gerçekleştirmek amaçlanmıştır. İki baba hattından biri hızlı diğeri yavaş tüylenme yönünde seçilmiştir. Bu işlemlere l. gün kanat tüylenmesi, 10. gün kuyruk tüylenmesi kontrolleri ile devam edilmiştir. Aynı çalışma iki ana hattında da uygulanmıştı . Beş yıllık çalışma sonucunda ebeveyn düzeyinde kanat tüylenme hızına göre cinsiyet ayırımı gerçekleştirilmiştir.

AKIN, U. ; BÜYÜKBEBECİ, İ. ; Yerli ve Dış Kaynaklı Yumurtacı Hibritlerin Çeşitli Verimler Bakımından Karşılaştırılması,Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1990. Bu çalışmanın amacı, yerli hibritlerimizi dış kaynaklı hibritlerle birlikte teste alıp, performansları ölçmek ve karşılaştırmaktır. Çalışmada 2'si yabancı 3'ü yerli 3 kahverengi yumurtacı hibrit, ile 2'si yabancı 2'si yerli 4 beyaz yumurtacı hibrit kullanılmıştır. 500 günlük deneme sonucunda dış kaynaklı hibritlerin yerlileri, geçtiği görülmüş, ancak yerli hibritlerin geçmiş yıllara göre daha iyi performans gösterdikleri saptanmıştır.

FİDAN, B. ; ERKOÇAK, F. ; Yumurta Tavuklarında Değişik Yaşlarda Yapılan Gaga Kesiminin Çeşitli Verimlere Etkisinin. Araştırılması. Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü 1991 Yılı Faaliyet Raporu ANKARA 1992. Bu araştırma Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsünde geliştirilen kahverengi yumurtacı hibritlerde yapılmıştır . Çalışmada, 1 günlük, 1 haftalık ve 10 haftalık yaşlarda gaga kesiminin verim üzerine etkisi incelenmiştir. Deneme 3 tekerrürlü olarak düzenlenmiştir. Araştırma sonucuna göre, erken gaga kesiminin %50 verim yaşına daha erken ulaşmada etkili olduğu, diğer verim özellikleri bakımından istatistiksel olarak farklılık olmadığı görülmüştür.

UYSAL, A. ; DEMİR, Z. ; Farklı Genotip ve Yaştaki Yumurtacı Ebeveynlerin Yumurta Kalitesi Üzerinde Çalışma Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü 1992 yılı faaliyet raporu ANKARA 1993. Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsünde geliştirilen beyaz ve kahverengi yumurtacı Ebeveynlerin yumurta kalitesini saptamaya yönelik bir çalışmadır. Bunun yanında genotipler ve yaşın kaliteye etkisi de araştırılmıştır. Denemeye alınan beyaz yumurtacılardan 0X ve TX hatları ile kahverengi yumurtacılardan GH ve SH hatları, diğerlerine göre daha iyi bulunmuştur.

BÜYÜKBEBECİ, İ. ; KADIOĞLU, B. ; Yumurta Verim Yönlü Yerli ve Dış Kaynaklı Hibritlerin Çeşitli Performanslarının Karşılaştırılması. Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü 1992 yılı faaliyet raporu 1993. Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsünde geliştirilen beyaz ve kahverengi yumurtacı hibritlerin dış kaynaklı hibritlerle verim karşılaştırılması. Çalışmada 2 şer adet yerli ve dış kaynaklı, beyaz ve kahverengi hibrit çeşitleri denenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre,dış kaynaklı hibritler yerlilerden daha üstün performans göstermiştir. Ancak aralarındaki fark geçmiş yıllara göre azalma göstermektedir. Bununda nedeni yerli hibritlerin performanslarındaki iyileşmedir. Bu test sonuçları seleksiyon çalışmalarını da yönlendirmektedir.

BOĞA, A.G. ; DEMİR, Z. ; Kahverengi Yumurtacı Yeni Sentetik Ebeveyn Hatların Soy İçi Seleksiyonla Islahı, Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1994. Bu araştırma Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsünde geliştirilen kahverengi yumurtacı hibrit ebeveynlerden B22 ve A22 hatları ile yapılmıştır. Dünyadaki tavukçuluk sektöründe yaşanan hızlı gelişmelere ayak uydurabilmek için söz konusu hatların soy içi seleksiyonla geliştirilmesi amaçlanmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda baba hattı olan B22'de 43.haftalık yaştaki yumurta verimi ve ağırlıkları sırası ile 1991'de 72,4 adet 61,28g, 1992'de 97,2 adet 63,21g 1993'de 113,1 adet 59,3g 1994'de 117,6 adet 61,24g olarak gerçekleşmiştir. Ana hatları için aynı değerler şu şekilde bulunmuştur. 1991'de 80,4 adet 60,42g, 1992'de 94,7 adet 62,9g 1993'de 114,3 adet 59,48g 1994'de 123,3 adet 61,4g'dır.

KOÇANAOĞULLARI, S. ; ERDEM, B. ; ERKOÇAK, F. ; Çeşitli Dezenfektan Maddelerin Kuluçkalık Yumurtaların Çıkış Gücüne ve Embriyo Ölümlerine Etkisi. Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1994 (Rapor)
Bu araştırma, Enstitümüzde geliştirilen kahverengi yumurtacı ebeveynlerin yumurtaları ile yapılmıştır. Bu hatlara ait yumurtaların üreme Hipoklositin, formaldehitin ve hidrojen peroksitin çeşitli konsantrasyonları uygulanmış, kabuk üzerindeki mibediyolojik aktivite, eden ölüm ve genç embriyo ölümü bakımından farklılık bulunmamış yalnız kabuk altı ölümleri ve çıkış gücü bakımından fark istatistikti olarak önemli bulunmuştur.

UYSAL, A. ; ATİK, Z. ; Farklı Genotipteki Tavuklara Verilen Çeşitli Katkı Maddeli İçme Suyunun Yumurta Kabuğu Kalitesi, Üreme Etkisi. Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ANKARA 1994 (Rapor)
Bu araştırma enstitümüzde geliştirilen Beyaz ve Kahverengi Yumurtaların, yumurtalarına farklı mevsimlerde farklı katkı maddelerinin etkileri araştırılmıştır. Kuluçka sonuçlarına katkı maddelerinin olumsuz etkileri olmamıştır. Yumurta ağırlığı bakımından katkı X genotip, katkı X mevsim, genotip X mevsim interaksiyonu, şekil indeksi bakımından katkı X mevsim X genotip interaksiyonu, özgül ağırlık bakımından katkı X genotip, genotip X mevsim interaksyonu, kırılma mukavemeti katkı X genotip interaksyonu, kabuk kalınlığı bakımından katkı X genotip, genotip X mevsim interaksyonu önemli bulunmuştur.

BÜYÜKBEBECİ, İ. ; UYSAL, A. Dr.; BOĞA, A. G. ; Grand Parent Ve Parent Geliştirme İmkanları . Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ANKARA 1995
Son yılarda dünya tavukçuluk sektörünün bir endüstri kolu haline gelmesine paralel olarak Türkiye’de tavukçuluk sektörünün de hızla gelişmesi Tavukçuluk Araştırma Enstitüsünün de daha büyük kapasitede üretimleri sağlayacak yeni ebeveyn hatları elde etmeye zorlamıştır. Bu nedenle 1995 yılında Kanada’dan saf hatlar getirtilerek yeni ebeveyn çalışmaları yapmak projenin amacını oluşturmuştur. Üzerinde çalışılan on saf hattan elde edilen yeni kombinasyonlardan birinin melezleri siyah olup piyasada talep durumuna göre bu hatlar üzerinde çalışılabilir. Üzerinde çalışılan ve istikbal gösteren iki kahverengi yumurtacı hat belirlenmiştir. Beyaz yumurtacılarda da talebe göre, özellikleri iki hat üzerinde durulacaktır.

BÜYÜKBEBECİ İ. ; Kahverengi Yumurtacı Yerli ve Dış Kaynaklı Genotiplerden Yararlanarak Yeni Hibrit Ebeveynlerinin Elde Edilmesi. Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ANKARA 1999
Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsünde ebeveynlerinde kanat tüylenmesine göre cinsiyet ayrımı veren baba hattı ( GH, GY ) ana hattı ( SH, SY ) genotiplerinin üstün verim özelliği gösteren dış kaynaklı bir genotip ile melezlemeler sonucunda G2 düzeyinde yeni Grand-Parent sentetik hatlar elde edilmiştir. Elde edilen yeni sentetik hatların verim performansları oldukça yüksek değerler verdikleri tespit edilmiştir. Yeni elde edilen yeni sentetik baba ( İGH, İGY ) , ana ( SHİ, SYİ ) hatları enstitünün yeniüretim populasyonu olarak kullanılacaktır. Proje kapsamında yeni elde edilen sentetik genotiplerin ebeveynlerinin günlük civcivlerinde cinsiyet ayrımında % 92-97 oranında isabetli olarak yapılabilmektedir. Bu genotiplerde ortalama 72.hafta sonu yumurta verimi ile yumurta ağırlığı ortalamaların baba hatlarında ( İGH : 283.8 Adet, 62.8 gr.; İGY : 279.4 Adet, 59.9 gr ), ana hatlarında ( SHİ : 280.1 Adet, 62.8 gr ; SYİ : 251.9 Adet, 61.6 gr ) olarak tespit edilmiştir. |
DÜZGÜNEŞ, O. ; ÜLKER, M. ; AKIN, U. ; BAYSAL, B. ; SARI, S. ; KARAZEYBEK, M. ; KADIOĞLU, B. ; BİLİCİ, H. ; Beyaz Yumurta Verim Yönlü Ebeveyn Hatlarının Geliştirilmesi Ve Bunların Hibrit Kombinasyonlarıyla Birlikte Çeşitli Verim Performansları Bakımından Araştırılması, Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1983. 1970 Yılında başlayarak: 13 yıl süren bu proje, gelişen tavukçuluğumuzun artan hibrit materyal ihtiyacımızın karşılanmasında öz kaynaklarımızdan yararlanma amacı ile başlatılmıştır. Eldeki hatların özellikleri dikkate alınarak ana ve baba hatlarının oluşturulmasında çeşitli çiftleştirmeler yapılmıştır. Bu kombinasyonları içerisinde yapıları test sonuçlarına göre umut vadedenler saptanmış ve çiftleştirmelere Gl generasyonunda son verilerek seleksiyon çalışmaları sürdürülmüştür. Seleksiyon çalışmaları sürdürülürken buna paralel olarak ebeveyn ve hibrit döllerin verim test çalışmaları da yapılmıştır. Daha sonraları hibrit ebeveynlerin daha iyi seviyeler çıkarılması için bu hatlarla yeni çalışmalar sürdürülmüştür.

BÜYÜKBEBECİ, İ. ; Kahverengi Yumurta Verim Yönlü Hibitlerde Et Verim Özellikleri Üzerinde Araştırmalar. Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1983. Ülkemizde yaygın olan yumurta tavukçuluğunu oluşturan genotiplerin verim dönemi sonunda, kesilerek değerlendirilmesi bunun yanında parçalanarak da sunulması hayvansal protein açığının kapanmasında ve tavuk eti tüketiminde önemli bir yer tutacağı düşünülerek araştırma planlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, grupları oluşturan tavukların kesim randımanı tüm canlı ağırlıklarının % 72-76 sını oluşturmaktadır. Grupları oluşturan genotiplerin mukayesesinde gruplar arasında parçaların oranları, arasında önemli bir farklılık görülmemiştir. Buna göre kahverenkli yumurtacıların beyaz yumurtacılara nazaran genotiplerinden ileri gelen bir farklılık söz konusudur.

BOĞA, A. G. ; Kahverengi Yumurtacı Hibrit Ebeveynle inde Yumurta kalitesine İlişkin Bazı Özellikler ve Bunların Kalıtım Yolları, Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA. 1985. Ebeveyn hatlarının geliştirilmesinde yumurta verimi ve yumurta ağırlığı yanında çeşitli karakterler üzerinde yoğun çalışmalar yapılmakla beraber yumurta kalitesine ilişkili bazı özellikler ve bunların kalıtım yolları ile ilgili çalışmalar hiç yapılmamıştır. Bu durumlar dikkate alınarak hazırlanan bu projede yumurta kalite özelliklerinin kalıtım dereceleri yumurta ağırlığında 0,675, şekil indeksi 0,834, kabuk kalınlığı,0.539 kabuk rengi 0,638 kuluçkalık yumurta oranı 0,367, ak indeksi 0.554 bulunmuştur. Bu sonuçlar literatür bildirişlerinden yüksek olup bunun nedeninin örnek sayısının yeterli olmadığından ileri gelebileceği söylenebilir. Bunun için baba sayısını ve babaya düşen döl sayısının artırılmasında yarar vardır.

YETİŞİR, R. ; SOYSAL, M. ; Çeşitli Yumurtacı Hibritleri İkinci Verim Yılında Kullanma İmkanları Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1985. Ülkemiz tavukçuluğu damızlık materyal yönünden halen büyük ölçüde dışa bağımlıdır. Bu yüzden her yıl tekrarlanan döviz harcamaları söz- konusudur, bunun yanında ülkemizde yetiştiricilik masraflarının da yüksek olması nedeniyle, hibrit materyallerden azami şekilde yararlanmak ülke ekonomisi için olduğu kadar yetiştiriciler içinde görüldüğünden bu proje planlanmıştır. 10 aylık verim yaşında dört farklı hibrit grubu yem,su, ışık kontrolüne dayanan bir programla tüy dökümüne sokularak 10 aylık bir süre daha elde tutulmuşlardır. Elde edilen sonuçlara göre, mukayese grupları tüy dökümü gruplarına nazaran daha fazla yumurta vermişlerdir. Beyaz yumurtacılarda tüy dökümü grupları mukayese gruplarına yaklaşmıştır. Tüy dökümü gruplarında canlı ağırlık, dolayısıyla yem tüketimi artarken yumurta ağırlığı artmıştır. Sonuç olarak birinci verim yılında iyi olan genotiplerden ikinci verim yılında da iyi sonuç alınabileceği ortaya çıkmıştır.

YÜCEER, F. ; BÜYÜKBEBECİ, İ. ; BOĞA, A.G. ; Kahverengi Yumurtacı Büyük Ebeveyn Hatlarının Geliştirilmesi, Tavukçuluk Araştırıma Enstitüsü ANKARA I986. Daha önceleri, hibritlerinde vücut tüy rengine göre cinsiyet ayırımını gerçekleştiren 4 baba ve 4 ana ebeveyn soyları elde edilmiştir. Daha sonra kombinasyon test çalışmalarına göre P ve R soylarının dede G1 ve S1 lerin ise nine soyları olarak büyük ebeveyn düzeyinde geliştirilmesine karar verilmiştir. Bu Proje ile nine soylarının geliştirilmesinde eklemeli (additive), dede soylarının geliştirilmesinde ise eklemeli olmayan genler lehine seleksiyon yapılmıştır. Seleksiyon çalışmalarında yumurta verimi yumurta ağırlığı kuluçkalık yumurta oranı, yumurta kabuk rengi ve tecanüsü kriter olarak ele alınmıştır. Söz konusu kriterler bakımından kısmi ilerlemeler kaydedilmiştir.

DÜZGÜNEŞ, O. ; YÜCEER, F. ; BÜYÜKBEBECİ, İ. ; Kahverengi Yumurtacı Ebeveyn Soylarının Soy İçi Seleksiyonla Eklemeli Genler Yönünde Geliştirilmesi. Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1986. Bu araştırmada; daha önce başlatılmış ıslah çalışmaları çerçevesinde Kahverengi Yumurtacı Ebeveynlerinin Yumurta verimleri, eklemeli gen etkileri dikkate alınarak yapılan seleksiyonlarla geliştirilmeye çalışılmıştır. Bunun yanı sıra yumurta ağırlığında üzerinde durulmuştur. Babaların seçimi, familya seleksiyonundan (baba bir üvey kardeş) yararlanarak anaların seçiminde ise familya seleksiyonu yanında ferdi verimlerine de bakılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre baba hattında 37.8, ana hattında 2,1 adetlik artış tespit edilmiştir. Yumurta ağırlığında babalar arasında, generasyonlar arası bir farklılık görülmemiş, analar arasında 1,6 bir fark gözlenmiştir.

DÜZGÜNEŞ, O. ; YÜCEER, F. ; BÜYÜKBEBECİ, İ. ; İkili Melez ve Dörtlü Melez Kahverengi Yumurtacı Hibritlerin Çeşitli verimler Bakamından Mukayesesi Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1986. Damızlık bakımından dışa bağımlılığımız devam ettiği sürece Ülkemizde geliştirilen yerli hibritlerin verimlerinin kalite ve kantite itibariyle artırılarak dış kaynaklı genotiplere ulaşabilmek amacı ile bu proje yürütülmüştür. Araştırmada ikili melez ( Gl x S1; P x R hibritlerle dörtlü melez FG1 x RS1) kahverengi yumurtacı hibritler çeşitli verimle bakımından birbirleri ile mukayese edilmiş, gruplar arasında önemli bir farklılık bulunamamıştır.

UYSAL, A. ; Kahverengi Yumurtacı Hibritlerin Elde Edilmesinde Kullanılan ikili ve dörtlü Melezleme Yöntemlerinin Karşılaştırılması Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1987. Bu çalışmada, baba hattı olarak geliştirilen G1 ve G2 hatları ve ana hattı olarak geliştirilen Sl ve S2 hatlarından elde edilen Gl x Sl ve G2 x S2 ikili melezleri ile ( Gl x G2) X (S x S1 ) dörtlü melezleri çeşitli özellikler bakımından karşılaştırılmıştır. Dörtlü melezler kuluçka değerleri (Döllülük hariç) ve yaşama gücü bakımından ikili melezlerden daha iyi değerler göstermişlerdir. Cinsi olgunluk yaşı ve ağırlığı yumurta verimi ve ağırlığı bakımlarından ikili melezler dörtlü melezlerden daha iyi değerler göstermişlerdir.

DÜZGÜNEŞ, O. ; SAYLAN, S.K. ; Kahverengi Yumurtacı Hibritlerin Elde Edilmesinde Kullanılan ikili ve dörtlü Melezleme Yöntemlerinin Karşılaştırılması Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1987. Bu çalışmada, baba hattı olarak geliştirilen G1 ve G2 hatları ve ana hattı olarak geliştirilen Sl ve S2 hatlarından elde edilen Gl x Sl ve G2 x S2 ikili melezleri ile ( Gl x G2) X (S x S1 ) dörtlü melezleri çeşitli özellikler bakımından karşılaştırılmıştır. Dörtlü melezler kuluçka değerleri (Döllülük hariç) ve yaşama gücü bakımından ikili melezlerden daha iyi değerler göstermişlerdir. Cinsi olgunluk yaşı ve ağırlığı yumurta verimi ve ağırlığı bakımlarından ikili melezler dörtlü melezlerden daha iyi değerler göstermişlerdir.

UYSAL, A. ; Günlük Hibrit Civcivlerde Kanat Tüylenmesine Göre Cinsiyet Ayırımı Gerçekleştirilen Beyaz Yumurta Verim Yönlü Ebeveyn Soylarının Islahı Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1986. Bu proje Beyaz Yumurta verimli hibrit ebeveyn soyu olan 02 ve T2 hatlarını yumurta verimi, ağırlığı, damızlık yumurta oranını artırmayı amaçlayan bir ıslah çalışmasıdır. Bunda 02 Soyunun T2 soyu ile kombinasyon kabiliyeti geliştirilmeye çalışırken, T2 soyunda hat içi seleksiyonla özellikler iyileştirilmeye çalışılmıştır. 02 soyunun saf üretiminde ise iyi kombinasyon veren horozlar akrabaları ile çiftleştirilmiştir. Çalışmanın sonunda bilhassa yumurta veriminde 5.144 adet yumurtalık tahmini genetik ilerleme sağlanmıştır.

UYSAL, A. ; BOĞA, A.G. ; Yeni Hibrit Ebeveynleri Elde Edilmesi Ön Çalışması, Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1989. Bu araştırmada, daha önce geliştirilen kahverengi ve beyaz yumurtacı ebeveynlerle, yabancı ebeveynler kullanılarak yeni ebeveynler elde edilmiştir. Daha sonra bu ebeveynler, önceki ebeveynlere mukayese edilmiş ve bu arada bu ebeveynlerden elde edilen hibrit dölleri de birbirleriyle mukayese edilmiştir. Sonuç olarak beyaz yumurtacı her iki ebeveyn, bunların melezleri arasında önemli bir farklılık bulunmamıştır. Kahverengi yumurtacılarda ebeveynler arasında farklılık önemli olup, hibritiler arasındaki fark genelde önemsiz bulunmuştur. Bu sonuçlar doğrultusunda kahverengi yumurtacılarda daha tatmin edici sonuç alınmasından dolayı, yeni ebeveynlerin kullanılmasında yarar görülmüştür.

KADIOĞLU, B. ; Beyaz Yumurtacı T2 Ana Soyunun Döl Verimi Bakımından Islahı, Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1989. Bu çalışma Beyaz Yumurtacı 02, T2, Soylarının özelliklede T2 ana soyunun döl veriminin ıslahı için yapılmıştır. Çeşitli yıllarda tespit edilen sonuçlara göre, söz konusu soyların özellikle kuluçka değerlerinin düşük olması, akrabalı baba soyu ailelerinin T2 ana soyu ile kombinasyonlarının yapılmasına, heterosis düzeylerinin tesbitine ve kombinasyon kabiliyetlerinin belirlenmesine de engel oluşturur. Tespit edilen bu sonuçlara göre; T2 ana soyu ve 02 baba soyları üzerinde şimdilik herhangi bir çalışmanın yapılamayacağı, ancak sürü halinde ayrı ayrı yetiştirilerek soyların muhafazasının sağlanabileceği anlaşılmıştır.

BÜYÜKBEBECİ, İ. ; BOĞA, A.G. ; Melez Performanslarına Göre Geliştirilen Baba Hatları ile Sarf Performanslarına Göre Geliştirilen Ana Hatlarının Hibrit Üretimi Bakımından Etkinliklerinin Karşılaştırılması Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1990. Bu projede kahverengi yumurtacı hibrit ebeveynlerinden 2, baba(P1G ) ve 2 ana (RS1) hattının çeşitli seleksiyon yöntemleriyle ıslahına gidilmiştir. Baba hatlarının ıslahı, ana hatları ile çiftleştirilmelerinden elde edilen hibrit döllerinin performanslarına bakılarak seleksiyona tabi tutulmuşlardır. Ana hatları ise kendi performanslarına bakılarak eklemeli genler yönünde ıslah edilmeye çalışılmıştır. Test sonuçlarına göre G1 baba hattının yumurta verimi, P baba hattının ise yumurta ağırlığı bakımından daha iyi sonuç verdiği görülmüştür. S1 ana hattının yumurta verimi R ana hattının ise yumurta ağırlığı yönünde daha iyi performans gösterdiği tespit edilmiştir.

KADIOĞLU, B. ; BÜYÜKBEBECİ, İ. ; Farklı Rasyonları Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsünde Geliştirilen Kahverengi ve Beyaz Yumurtacı Ebeveyn Hatlarının Kuluçka Değerleri Üzerine Etkisi ANKARA 1990. Bu araştırmada, Beyaz ve Kahverengi ebeveyn hat arına uygulanan farklı iki rasyonun, kuluçka sonuçlarına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Farklı iki rasyondan biri Ankara Yem Sanayini kendi ürettiği normal yemdir. Diğeri ise Enstitünün hazırladığı rasyon örneğine göre hazırlanmış yemdir. Dört parti çıkış yapılmış, döllülük bakımından yemler arasında ve genotipler arasında önemli bir fark görülmemiştir. Çıkış gücü bakımından, bir, kuluçka randımanı bakımından ise iki partide P 0.05 düzeyinde önemli fark bulunmuştur. Yem genotip interaksiyonu söz konusu olmamıştır. Sonuç olarak özel yeme göre daha ucuz olan fabrikanın kendi ürettiği normal yem tercih edilebilir.

GÖĞER, H. ; Kahverengi Yumurtacı Hibritlerde Sınırlı Yemlemenin Çeşitli Verim özelliklerine Etkileri Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü 1991 Yılı Faaliyet Raporu ANKARA 1992. Bu araştırmada Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsünde geliştirilen kahverengi yumurtacı hibritlerde, farklı düzeylerde sınırlı yemlemenin çeşitli verimlere etkisi incelenmiştir Çalışmada kontrol grubuna göre % 10, % 20, % 25 ve % 30 düzeyinde azaltılarak yem verilmiştir. Deneme 3 tekerrürlü olarak düzenlenmiştir. Araştırma sonucuna göre, sınırlı yemleme ile önemli yem tasarrufu sağlanırken, yumurta ağırlığı, yumurta verimi ve yem değerlendirme özellikleri bakımından, kontrol grubundan daha iyi sonuç verdiği saptanmıştır.

BÜYÜKBEBECİ, İ. ; ÖZTÜRK, F. ; Yer ve 2/3 Izgara Sistemi ile Farklı Depo ama Sürelerinin Kuluçka Sonuçları Üzerine Etkisi Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü Ankara 1993. Farklı iki yetiştirme sistemindeki üretim masrafları ve bazı üretim değerleri dikkate alınarak yaptığımız ekonomik analizlerin sonuçları da; tamamen altlıklı yer sisteminin de yetiştirmenin 2/3 ızgara sistemine göre daha avantajlı olduğu bulunmuştur. Ancak şunu da belirtmek gerekir ki, yer sisteminde yetiştirmenin kârlılığı yanında, bazı girdilerinin (talaş gibi) temininin zorluğu ile bu yetiştirme sisteminde kirli ve hijyenik yumurta oranının ızgaralı sistemdekine göre daha fazla olması dezavantajlarının da olduğu bilinmektedir. Ayrıca ızgara, sisteminin de; ızgara yatırımların pahalı olması yanında m2 birim alandan daha fazla yararlanma avantajları da vardır. Projenin diğer bölümü olan farklı sürelerde yumurmaların depolanmısının sonuçları incelendiğinde; damızlık yumurtalar l4. gün gibi uzun süreli depolanmasının çıkış gücü ve kuluçka randımanına düşürdüğü tespit edilmiştir. Damızlık yumurtaların en fazla 7 günden daha uzun süreli depolanmaması gerektiği bu proje çalışması sonuçlar ile tespit edilmiştir.

GÖĞER, H. ; GÜRDOĞAN, T. ; Yumurtacı Damızlıklarda E Vitamini ve Selenyum Düzeylerinin Kuluçka Sonuçlarına Etkisi. Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ANKARA 1994. Bu çalışmada, Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsünde geliştirilen kahverengi yumurtacı hibrit ebeveyni GHXGY horozları ve SHXSY tavukları kullanılmıştır. 43 hafta sürdürülen bu denemede E vitaminin 3 (10,20,30 mg/kg ), selenyum 2(0,10, 0,15 mg/kg) seviyesinde oluşan kombinasyonların, yumurta verimi yumurta ağırlığı, yaşama gücü ve kuluçka sonuçlarına etkisi araştırılmış ve gruplar arasında önemli bir farklılık bulunmamıştır.

UYSAL, A. ; BOĞA, A.G. ; Yerli ve Yabancı Yumurtacı Hibritlerin Çeşitli Verimler Bakımından Karşılaştırılması. Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ANKARA 1994 (Rapor)
Bu rastgele örnekleme testi çalışmasında kahverengi (B22 A22, GXSX) ve beyaz (O1T1, OXTX, O2XT2X, O2T2 )yumurtacı genotipler ile 2 yabancı beyaz ve 2 yabancı kahverengi yumurtacı genotip kullanılmıştır. Test çalışmasında elde edilen değerlere göre genelde %50 verim yaşı, yumurta verimi ve toplam yumurta ağırlığı bakımından yabancı genotipler daha iyi sonuçlar vermişlerdir. Bu kriterler bakımından aralarında önemli bir farklılık yoktur.

ÖZTÜRK, F. ; Türkiye'de Son 15 Yılda Yumurta Tavukçuluğunun Ekonomik Yönden İncelenmesi. Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ANKARA 1994. Bu çalışmaya Türkiye'de 1979-1993 yılları arasında, yumurta tavukçuluğunda meydana gelen gelişmeler istatistiki rakamlar yardımıyla ortaya konulmuştur. Özellikle iller ve tarımsal bölgeler bazında çalışma yapılacak Türkiye geneline ulaşılmış sonuçta yumurta tüketimi ve tavuk varlıkları araştırılmıştır. Mevcut işletmelerin durumları, pazarlama ve fiyat sistemi, ihracat ve ithalat, örgütleme ve AT ülkelerindeki gelişmeler incelenmiştir.

UYSAL, A. ; TÜRKOĞLU, M. ; ELİBOL, O. ; KOÇANOĞULLARI, S. ; Uzun Süre Depolanan Kuluçkalık Yumurtaların İnkibasyon Öncesi Isıtılmasının Kuluçka Özelliklerine Etkisi. Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ANKARA 1999. Bu çalışma uzun süre depolanan kuluçkalık yumurtaların, depolama öncesinde ve depolamanın 7 ve 14'üncü günlerinde 37,80C'de 3 saat ısıtılmasının çıkış gücü ve embriyo ölümleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada depolama öncesi yapılan ısıtılmanın her iki depolama süresinde de erken embriyo ölümlerinin artmasına ve çıkış gücünün azalmasına, sadece depolama sırasında uygulanan ısıtma ile kontrol grubu arasında embriyo ölümleri, çıkış gücü bakımından farklılığın önemli olmadığı belirlenmiştir.

KAHRAMAN, Z. ; DEDEOĞLU, H.E. ; GÜRDOĞAN, T. ; Ayçiçeği Küspesi Kapsayan Yumurta Tavuğu Rasyonlarında Enzim ve Probiyotik Kullanımı. Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ANKARA 1999
Bu araştırma, bileşiminde % 15 düzeyinde ayçiçeği tohumu küspesi kapsayan yumurta tavuğu rasyonlarında enzim ve probiyotiğin ayrı ayrı veya birlikte kullanımlarının yumurta verimi, yemden yararlanma oranı ve yumurta kalitesi üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma sonunda gruplar arasında canlı ağırlık, yumurta verimi, yumurta kırılma mukavemeti, yumurta akı indeksi ve yumurta kabuk kalınlığı bakımından istatistiki açıdan bir farklılık görülmemiştir. Gruplarda yem tüketimi, yemden yararlanma, yumurta ağırlığı ve yumurta sarı indeksi bakımından farklılığın önemli olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte ayçiçeği kapsayan rasyonlara enzim ve / veya probiyotik ilavesi, yem tüketimini ve yemden yararlanma oranını etkilememiştir. Enzim ilavesi, yumurta ağırlığında farklılık oluşturmazken probiyotik ve probiyotik-enzim ilavesi yumurta ağırlığının azalmasına ( p < 0.01 ) neden olmuştur. Ayçiçeği tohumu küspesi kapsayan rasyonlara enzim ilavesi ise yumurta sarı indeksinin diğer gruplara göre daha düşük olmasına veya ayçiçeği küspesi ile birlikte enzim + probiyotik ilavesi yemden yararlanma oranını olumsuz yönde etkilemiştir. |